Wie?

Bieraficionado is Raymond van der Laan. Geboren in 1968 in de Zaanstreek, aldaar ook getogen, en al meer dan 30 jaar bezig met bier.

Raymond schrijft over bier (Volkskrant Magazine, Dit is een boek over bier, Albert Heijn’s Hop! biergids, e.a.), neemt deel aan proefpanels (Volkskeuken, Misset Horeca) en bezoekt brouwerijen en bierfestivals in binnen- en buitenland.

Raymond gelooft dat er een bier is voor iedereen. Wie zegt geen bier te lusten, heeft nog niet het juiste bier gedronken. Misschien een cliché. Maar wel waar, zoals vaker het geval is met clichés.

De sleutel tot het genieten van bier is de kennis van stijlen. Want wat heb je er aan als je wel eens “een lekker biertje” hebt gedronken? Wat is dat dan? Hoe weet je de volgende keer nog wat je keuze in de bierbar of in de bierwinkel gaat zijn, als je niet weet of je een saison, porter, barley wine of pale ale hebt gehad?

Leer de bierstijlen kennen, en je leert je eigen smaak kennen. Praat daarom ook liever niet van speciaalbier; vanaf nu de laatste keer dat dit woord op dit blog staat, en verder hooguit als ‘het s-woord’ aangeduid. Want het s-woord gooit al het niet-pils bier op één grote hoop en vertelt je dus niets over de geur, kleur en smaak van het bier dat in je glas zit. Spreek daarom de taal van de bierstijlen. Want die taal vertelt je wél iets over die geuren, kleuren en smaken. (Een boek kan je daarbij helpen.)

Al het bier is speciaal

Al het bier is speciaal. Ja, ook pils. Als je de smaak van de diverse stijlen leert kennen, krijgt het bierlandschap meer reliëf. En hoewel er vele bierstijlen worden onderscheiden, is het leren kennen van die bierstijlen niet zo moeilijk. Dat doe je het beste door de stijlen eens te proberen, en zo achter je persoonlijke voorkeuren te komen. Hou je van aromatisch bitter? Dan is IPA mogelijk jouw stijl. Graag wat zoeter? Dan is een quadrupel misschien iets voor jou. Is zuur je ding? Er zijn de meeste waanzinnige geuzes verkrijgbaar, die niet zonder reden ‘champagne onder de bieren’ worden genoemd. En zo zijn er vele stijlen, met een smaakprofiel die allemaal de moeite waard zijn om te leren kennen.

Bierstijlen zijn niet altijd even scherp afgebakend. Zelfs brouwers hebben soms moeite hun brouwsels te kwalificeren. Zo heeft een brouwer ooit in een folder zijn bier als typering het s-woord meegegeven. Daar word je dus als bierdrinker niet veel wijzer van. Ook worden er veel hybride stijlen gemaakt: een beetje van de een en een beetje van de ander. Toch helpt een indeling in bierstijlen bij de oriëntatie. Heb je eenmaal een bepaalde stijl een paar keer geproefd, dan herken je hem de volgende keer makkelijker. Het is een kwestie van proberen, en nieuwsgierig zijn.

De Britse bierschrijver Michael Jackson (1942-2007) is degene die het begrip ‘bierstijl’ een betekenis heeft gegeven. Waar in de jaren ’70 van de vorige eeuw de variatie in bieren met een lantaarn gezocht moest worden, pakte hij die lantaarn op. Hij draaide zelfs het lontje nog wat hoger, zodat die mooie bieren nog beter zichtbaar werden. Hij gaf de bieren een herkenbaar gezicht door in de bierlanden op onderzoek uit te gaan, en de lokale brouwerijen, bieren en bijbehorende tradities te beschrijven. Hij deed dat mede in termen van bierstijlen. Zijn werk, onder andere in boeken en op tv, vormde het begin van een hernieuwd bestaan van de biercultuur. We nemen de hoed in de ene, en een glas bier in andere hand voor de Beer Hunter.

De emancipatie van bier

Raymond streeft naar emancipatie van bier. Dat betekent dat we over bier praten zoals we over andere levensmiddelen praten. Niemand spreekt immers over speciaalwijn of speciaalkaas. We spreken van Chardonnay, Chablis en Champagne. We spreken van camembert, manchego en mozzarella. Laten we dus ook spreken over bier op een manier die bier verdient, en ons een vocabulaire aanmeten dat verder gaat dan ‘gewoon bier’ en ‘speciaalbier’ (oeps, daar is ie dan toch nog een keer).

Bijvoorbeeld door te praten in termen van stijlen. Daarbij wil ik dan meteen opmerken dat het geenszins de bedoeling is beperkt te worden door die termen. In Italië bijvoorbeeld, het meest opwindende bierland van het moment, wordt volop gewerkt met lokale ingrediënten zoals kastanjes, eucalyptus en druivenmost bij het maken van bier. Het enige dat telt is de smaak. En daar hebben de Italianen gelijk in. Want er zijn eigenlijk maar twee soorten bier: lekker bier en niet-zo-lekker bier.

(Zijstap: het is niet zo goed te begrijpen waarom sommige Nederlandse brouwers vol trots over het Reinheitsgebot praten. Het R-woord vanaf nu. Alsof het noemen van een achterhaalde, vaak verkeerd begrepen 500 jaar oude warenwet uit een ander land automatisch leidt tot lekkere bieren. Eigenlijk dienen brouwers die zich hierop beroepen gewantrouwd te worden. Kennelijk is het bier op zichzelf niet overtuigend genoeg.)

Raymond probeert dit overal en altijd duidelijk te maken. Hij heeft wel wat zendingsdrang. Als dat teveel wordt, dan mag je dat ook gerust tegen hem zeggen. Vrijheid, blijheid. Maar je wereld wordt wel een beetje leuker als je de geuren, kleuren en smaken van bier erin toelaat. Geloof dat maar.

Nog één cliché dan? Komt ie. Het leven is te kort om slecht bier te drinken.

Echt hoor.

Reageren is niet mogelijk